Laurehun urte igaro dira sorginen aurkako Inkisiziotik, deabruaren hizkuntzan hitz egiten zutenen aurkakoen prozesutik. Laurehun urte joan dira debekatutako hizkuntza, kultura eta ohitura ezezagunak zituztenak sutan errez, Gaztela batu eta bakarra eraiki nahi zuten garaitik. 

Otsailaren 18an eta 19an, Donostian bildu zen Hizkuntza Aniztasunaren Hedapenerako Sare Europarra, Jose Ramon Etxezarreta HPSko buruak eta Jaurlaritzak antolatuta. Astebete beranduago Donostia Europako hiriburu kulturala izateko hautagaitza aurkeztera joan ziren Etxezarreta eta beste. Badirudi Europako kulturaren hiriburu izendatzeko egiten diharduten jardunaren baitan kokatu zituztela batzar itxi horiek, Bruselan Jaurlaritzak duen egoitzan egindako ekimenera hurbildu zirenak ikusita. 

Egunkariaren aurkako lehen epaiketa bukatzear den honetan epaiaren zai egotea baino euskaltzaleoi gure ezinegona kalean bizitzea, konpartitzea, adieraztea dagokigula uste dugu. Guztiok amesten dugu absoluzioarekin baina amestetik harago badirudi orokorrean euskaltzaleok epaituak absolbitu egingo dituztela sinesten dugula. Gure irudikoz behintzat transmititzen ari garen normalitate egoerak ez du beste arrazoirik. Baina gu behintzat ez gaude normal, ez gaude lasai eta ametsa amesgaizto bihurtzeko arriskuak sortzen digun ezinegona eta amorrua askatzeko premia latza daukagu. Horregatik Euskal Herrian Euskaraz-en, urtarrilaren 26an mobilizazio eguna egitea erabaki dugu. Egun horretan herri zein auzo ezberdinetan antolatuko diren ekimenetan parte hartzeko deia egiten dizuegu gure moduan sentitzen zareten euskaltzale guztiei. 

Bitxi samarra dirudi aukeratu dudan izenburuak, baina gure gaztetako testuinguruan ez bezala, gaur egungo gizarte-ezaugarririk nabarmenetakoa da morrontza ideologikoaren fenomenoa.Analfabetismo digitalaz asko hitz egiten da gaur egun eta gure belaunaldiak badaki zerbait horri buruz. Analfabetismo ideologikoari dagokionez, esan dezagun, ideologien arteko harremanak kudeatzeko behar hainbateko gaitasun kritikorik ezaren ezaugarria izango litzatekeela kontzeptu hori egokien definitzen duena. Mundu ideologikoan bizitzeko eta jarduteko desarmaturik dabilen pertsona izango genuke, nolabait esateko, analfabeto ideologikoa. Bistakoa denez, analfabetismo ideologikoak lotura zuzena dauka ideologia dominatzailearekin: hauxe du iturri eta elikagai. 

Zazpi urte igaro dira, zazpi, euskararen kontrako, herri honen kontrako zentzugabeko erasotik. Zazpi urte Madrilgo justiziaren indarrek Egunkaria itxi, eta bere ordezkariak atxilotu eta torturatu zituztenetik. Herri honen euskaraz bizitzeko nahia zen delitua, euskarazko egunkari bakarra aurrera zihoala ikustea zen euren arazoa. Eta horrela, gezurraren gainean eraiki zuten akusazio osoa.

Nire iritziz, Nafarroa Garaia edo Nafarroako Foru Erkidegoa, Euskal Herriko lurralde bat da, bai kulturalki, bai linguistikoki eta bai politikoki.   Politikoki, une honetan ezin baldin bada izan errealitatea ere, nire helburua horixe da, alegia, Euskal Herri independentea lortzea.   Horrexegatik, uste dut euskarak ofizialtasuna eduki beharko lukeela Euskal Herriko lurraldetasun osoan, bertako hizkuntza bere-berekia delako eta zaharrena, gainera, adituen arabera.  

Herri euskalduna berreraiki nahi dugunok sarri aipatzen dugun hitza da ofizialtasuna. Euskaraz bizi nahi eta ezina gainditzeko gako nagusi moduan kokatu izan dugu ofizialtasuna. Baina zer ulertzen dugu, zer aldarrikatzen dugu euskarak ofizialtasuna behar duela esaten dugunean? “Euskararen normalizazioa” hitz-jokoarekin gertatzen den gisara, “ofizialtasuna” terminoaren gibelean ulermen, aldarrikapen ezberdinak daude.

>> irakurri guztia

Herri euskalduna berreraiki nahi dugunok sarri aipatzen dugun hitza da ofizialtasuna. Euskaraz bizi nahi eta ezina gainditzeko gako nagusi moduan kokatu izan dugu ofizialtasuna. Baina zer ulertzen dugu, zer aldarrikatzen dugu euskarak ofizialtasuna behar duela esaten dugunean? “Euskararen normalizazioa” hitz-jokoarekin gertatzen den gisara, “ofizialtasuna” terminoaren gibelean ulermen, aldarrikapen ezberdinak daude.

Udazkena iristearekin batera reality showak ditugu berriro ere mintzagai. Batzuk berriak, eta beste batzuk hamaikagarren edizioa betetzen dutenak, formatuz eta edukiz ez aldatuz gero, astunak bihurtzen direnak, oso.