2 lagunentzako gaua eta gosaria
Getariako San Prudentzio hotelean!

Zorionak eta eskerrik asko
San Prudentzio hotelari eta
parte hartu duzuen guztioi!

The post Zozketaren irabazlea appeared first on Euskal Herrian Euskaraz.

Frantses Konstituzioaren arabera epaitegian ezin dugula euskaraz hitz egin diote epaileek.

Euskal Herrian epaitegietan euskaraz hitz egitea debekatzea bidegabekeria da:

• Euskara Euskal Herriko jatorrizko hizkuntza delako;
• Hitz egiten dugun hizkuntza garelako, euskaldunak euskara garelako;
• Garena izatea debekatzea delako eta gure duintasuna zapaltzea delako;
• Euskaldunak bigarren mailako herritar egiten gaituelako;
• Frantsesez bizi nahi dutenak pribilegiatzen dituelako, hizkuntza horretan Euskal Herrian bizi daitezkeelako, euskaldunak ezin gaitezkeelarik euskaraz bizi.

Euskaldunentzat ez da justiziarik, zeren justizia, gizakien duintasuna errespetatzea da, justizia, pertsona guziak berdintasunez tratatzea da.

Frantziar eta espainiar Konstituzioek euskaldunoi Euskal Herriko epaitegi guzietan euskaraz hitz egiteko eskubidea bermatzen ez badigute, Konstituzio bidegabeak, gizatasunik gabekoak, zapaltzaileak eta linguizidak dira.

Alta, frantses Konstituzioan ez da idatzia epaitegian euskaraz hitz egitea debekatua dela, eta Konstituzio horren pean, 1984ko ekainaren 7an, lau militante abertzalek (Joanes Borda, Betti Bidart, Xan Koskarat eta Alain Mateo) Baionako auzitegian ukan zuten auzian euskaraz hitz egin ahal izan zuten eta haien adierazpenak itzultzaile batek frantsesera itzuli zituen. Beraz posible da.

Joan den irailaren 27an, EHE mugimenduko lau kidek Departamenduaren Baionako egoitzan “Euskaraz bizi nahi dugu” margotu zuten. Ekintza horrekin, frantses Estatuko agintariek euskararen alde diharduten erakundeak ez dituztela ekonomikoki behar bezala laguntzen gaitzetsi zuten, eta Euskal Herrian euskara bigarren mailako hizkuntza bezala tratatzen dutela salatu zuten. Ekintza horrengatik, otsailaren bostean lau militante hauek Baionan epaituko dituzte. Euskal Herrian euskaldunak bigarren mailako herritarrak bezala tratatuak garela salatzeagatik epaituko dituzte beraz. Baina arazoa da epaileek ere bigarren mailako herritarrak bezala tratatzen gaituztela. Epaile hauek, epaile eta arazo dira; ezin gaituzte zuzentasunez epaitu.

Epaileek euskaraz hitz egitea debekatzen badigute, epaiketek ez dute inolako zilegitasunik, epaiketa batean akusatuak hitz egiteko aukera ukan behar baitu.

Horiek hola, auziperatuekiko elkartasuna erakusteko eta euskaraz bizi nahi dugula masiboki adierazteko, urtarrilaren 31n EHEk Baionan antolatzen duen mobilizazioarekin bat egiten dugu, eta euskaltzale guziak urtarrilaren 31n Baionan mobilizatzera deitzen ditugu. Bukatzeko, otsailaren 5eko auzian auziperatuei euskaraz hitz egiten uztea epaileei eskatzen diegu.

Agiri honen izenpetzaileak:

1984ko auziperatuak: Joanes Borda, Betti Bidart eta Xan Koskarat

2025eko hainbat auziperatu: Intza Gurrutxaga, Janine Beyrie, Felipe Laskarai, Dominika Daguerre, Jakes Bortayrou, Eñaut Elosegi, Philippe Saint-Arroman, Jon Eiherabide, Luxi Detchart, Jon Oyenart, Enaut Aramendi, Argitxu Dufau eta Patxi Laskarai.

The post Urtarrilaren 31n euskaltzaleok Baionara appeared first on Euskal Herrian Euskaraz.

Euskal Herriko 30 eragilek baino gehiagok eman diote euren atxikimendua “Euskaraz Bizitzeko, Euskararen Errepublika” lelopean, abenduaren 6an egingo den manifestazio nazionalari. Hala, gaur, hemen, eragile horietako hainbat ordezkari bildu gara euskara erdigunean jartzearen eta euskararen alde mobilizatzearen beharra azpimarratzeko. Euskalgintzako nahiz bestelako herri mugimendutako eragileak eta sindikatuak, bat hartuta, Euskal Herri aske eta euskaldunaren aldarripean.

Zentzu askotan, garai ilunak bizi ditugu. Krisi anizkoitzen aroan gaude eta larrialdi ugaritako alarmak piztu dira azken urteotan; horien artean, gurean, hizkuntza-larrialdiarena. Estu gabiltza eta aurkako indarrak bizkor. Tartean, euskaldunon egiturazko zapalkuntzaren arduradun nagusi diren frantziar eta espainiar estatuak uneoro dabiltza euskaraz bizitzeko gure nahia eta eskubidea ukatzen. Horregatik, orain, hizkuntzaren aldeko mugimendu indartsua abian jartzeak berebiziko garrantzia du.

Testuinguru horretan, gainera, jarrera erreakzionario eta atzerakoiak ugaritzen ari dira eta horiek, modu batera edo bestera, ondorio zuzena dute gure egunerokoan. Eskubide sozial oro jarri dituzte jo puntuan eta ez, zehazki, aurrera egiteko, atzera eragiteko baizik.

Borroka ardatz desberdinak lehentasun gisa hartuta, Euskal Herri aske eta justu baten aldeko lanean dihardugu hemen gauden eragile guztiok. Eta bide horretan, jasaten dugun hizkuntza zapalkuntza gainditzea ezinbestekoa ez ezik, zentrala izango da. 

Egoera kezka handiz bizi dugu, baina kezka horrek ez garamatza, inondik inora, jarrera immobilizatzaile batera. Kontrara, eta etsipenetik urrun, eragiteko eta egoera aldatzeko konpromisoa hartua dugu. Aurreko belaunaldiek erakutsi digute euskara putzu sakon eta ilunenetik atera daitekeela eta gu, sinetsita gaude, oraingoan ere aurrera egingo dugula; euskararen aldeko pizkunde berria harrotuko dugula.

Parez pare dugun erronka handia da eta horri aurre egiteko, euskaltzale guztion ekarpena eta inplikazioa ezinbestekoak izango dira: bai maila pertsonalean, bai maila kolektiboan. Norbanako eta eragile sozialetatik haratago baina, berebiziko erantzunkizuna dute erabakiguneetan dauden arduradun politiko eta instituzionalek. Konfiantza osoa dugu euskararen aldeko olatu berria indartzeko kolektiboki dugun indarrean. Horregatik, batu euskararen aldeko borrokara, batu Euskal Herri euskalduna eraikitzeko olatura.

Abenduaren 6an, bete ditzagun Durangoko kaleak euskararen alde; Euskararen Errepublikaren alde.

The post Abenduaren 6an, denok Durangora appeared first on Euskal Herrian Euskaraz.

Euskalgintzako eragile nagusien adostasunarekin, orain urtebete iragarri genuen hizkuntza larrialdi egoeran geundela. Geroztik, urtebete pasa da eta euskaldunok antzera jarraitzen dugu, larri eta egiturazko aldaketa esanguratsurik gabe; politika publikoei erreparatuz gero, euskararen biziberritzea ez dago lehentasunen artean.

Azken bi hamarkadatan euskal komunitatearen nazio- nahiz hizkuntza- kontzientziak ahuldu egin dira, besteak beste, jasaten dugun asimilazioak eta euskara salbatuta dagoenaren uste faltsuak eraginda. Instituzioetatik, gainera, uste horren zabalpen interesatua egin izan da. Baina, ikus genezakenez, errealitatea bestelakoa da eta euskara normalizatuta egotetik urrun dago. 

Euskaldunok erlaxatuta egon garen garai berean, ordea, kontrako indarrak bizkortu eta indartu egin dira eta, jada, zenbait esparrutan atzerapausoak ematen hasiak gara. Egoeraren larritasunaren kontzientzia hartu behar dugu, berandu baino lehen. “Esnatu ala hil”, hala berretsi dute oraintsu Iñaki Iurrebasok eta Garikoitz Goikoetxeak. 

Gero eta mundu globalizatuago honetan, Euskal Herria ezin dugu ulertu gainerako herrialdeetatik eta joeretatik at dagoen lurralde gisa. Horiek eragina dute gurean eta, gaur gaurkoz, ez dator aldeko haize askorik. Krisi anizkoitzen garaia bizi dugu, non egiturazko arazo ugari azaleratu diren eta horiei irtenbide emateko alternatiba gisa marko eskuindarra lekua irabazten ari da. Hala, oro har, jarrera erreakzionario eta atzerakoiek indarra hartu dute, eta giza eskubide ugari zalantzan jartzen ari dira; hizkuntza eskubideak, kasu. 

Testuinguru horretan, euskara askapenerako eta justiziarako tresna gisa aldarrikatzen dugu, egungo sistemaren zapalkuntzak gainditzeko eta horien aurka borrokatzeko bide modura. Horregatik, euskararen aldeko borroka beste borroka askatzaileekin batera ulertzen dugu. Hala, euskaltzaleen artean azkenaldian ugaritu diren diskurtso arrazista nahiz xenofobo oro irmotasunez gaitzesten jarraituko dugu.

Euskaldun gisa erronka ugari ditugu eta horiei aurre egiteko, gabezia nabarmen bat: estatu propiorik eza. Baliabide mugatuak ditugu Euskal Herrian euskara biziberritzeko eta frantziar nahiz espainiar estatu supremazistak eta genozidak, borrokaz irabazi izan ditugun tresnak kamusten dihardute, uneoro. Horregatik, Euskal Herri euskalduna eraikitze bidean ezinbesteko ikusten dugu independentzia, Euskararen Errepublika. 

Horregatik guztiagatik, baztertzen gaituzten legediei desobedientzia zein intsumiso jarrerez erantzunez eta euskaldun izatearen harrotasunaz, orain da pizkunde berri bat hauspotzeko unea; orain da esnatzeko garaia. Abenduaren 6an, euskaltzaleok hitzordu garrantzitsua dugu Durangon, 13:00etan, Landako gunetik hasita. Euskaraz bizitzeko, Euskararen Errepublika lelopean, Durangoko kaleak hartuko ditugu.

Gora Euskararen Errepublika! Euskal Herrian Euskaraz! 

The post Abenduaren 6an, euskaltzaleok Durangoko kaleak hartuko ditugu Euskararen Errepublikaren alde appeared first on Euskal Herrian Euskaraz.

The post TindEHErrek bikoteak aurkeztu ditu Etxarri Aranatzen. appeared first on Euskal Herrian Euskaraz.

The post Hizkuntza eta osasuna txirikordan appeared first on Euskal Herrian Euskaraz.

Osasun arreta oinarrizko giza-eskubidea da, bizi-kalitatearen eta ongizatearen funtsezko zutabeetako bat. Nekez eraiki daiteke bizikidetzan eta elkarbizitzan oinarrituriko gizarte bat kalitatezko osasun arretarik gabe. 

Kalitatezko osasun arreta bermatze bidean, indarrean eta eskura dagoen ebidentzia zientifikoak argi uzten du komunikazioa gakoa dela eta, horrenbestez, gaixoak hautatutako hizkuntzan izan behar dela; edonon eta edonoiz, maila guztietan eta ahoz zein idatzizko harremanetan.

Euskal Herriari dagokionez, nahiz eta lurraldeko eremu batzuetan legezko ofizialtasuna ukatzen dioten, euskara da bertako berezko hizkuntza. Horregatik, osasun arreta euskaraz eskaini, eman eta bermatu behar da, pazienteen nahiz osasungintzako langileen eskubideak bermatuko badira. 

Hori horrela, Aintzat osasungintza euskalduntzeko mugimenduak eta Euskal Herrian Euskarazek zortzi puntutan oinarritutako manifestua prestatu dugu eta orotara,  osasungintzako 501 langilek bat egin dute eskaerokin. Hain justu, ondokoak dira Euskal Herriko alderdi politikoei, sindikatuei, unibertsitateei nahiz dagokien eragileei egiten dizkiegun eskaerak:

1. Arretaren kalitatea eta ekitatea. Bi elementu horiek dira osasun sistema publikoaren oinarriak. Zentzu horretan, osasun arreta euskaraz ematea eta jasotzea paziente euskaldunaren oinarrizko eskubidea da; hala, pazienteen nahiz osasun langileen hizkuntza-eskubideak errespetatu eta arretaren kalitatea nahiz ekitatea bermatu behar dira, edonon, edonoiz eta ahozko zein idatzizko harremanetan.
2. Lehen mailako arreta euskaraz. Lehen mailako arreta euskaraz eskaini eta eman behar da leku guztietan. Lehentasunez eta urgentziaz UEMAko herrietatik hasita, horiek baitira euskararen arnasguneak.
3. Euskarazko zirkuituak abiarazi. Epe laburrean, euskarazko arreta bermatzeko, UEMAko herrietatik eta lehen mailako arretatik abiatuta, euskarazko zirkuituak martxan jarri behar dira. Ospitaletako arreta espezializatua ere euskaraz emateko aukerak eta baliabideak identifikatu behar dira, arreta ospitalarioan ere euskarazko arreta bermatu dadin.
4. Ikasketa prozesu oro euskaraz bermatu eta lehenetsi. Lanbide heziketan, unibertsitateetan, osasun arretaren formakuntza esparru guztietan eta osasun zentro zein ospitale orotan euskara bermatu eta lehenetsi behar da. Profesionalen prestakuntza hobetu behar da eta euskararen presentzia normalizatu, bai euskarazko edukiak bai euskarareriko jarrerak hobetzeko asmoz.
5. Euskarazko arreta eskaini, gaixoak eskatzera behartu gabe. Euskal herritar ororen eskubidea da euskarazko osasun arreta jasotzea, horretarako eskaera berezirik egin beharrik gabe. Eskubide izatetik haratago, arretaren kalitatea eta ekitatea bermatzeko bide bakarra da.
6. Historia klinikoa euskaraz lantzeko eta jasotzeko aukera bultzatu. Osasun profesionalek paziente euskaldunen historia klinikoa euskaraz landu ahal izateko baliabideak indartu eta normalizatu. 
7. Euskaraz emandako arreta profesionala langileen Lanbide Garapenean, hala nola, ESIen ebaluaketan kontutan hartu. Ebaluazio prozesu desberdinetan, euskarazko arreta emateko gaitasuna eta gai horri buruzko formakuntza baloratu behar da.
8. Arreta euskaraz emateko baliabideak sortu eta garatu. Horrek euskal gizartean elkarbizitza sustatuko luke eta nazioartean lidergoa eskuratze bidean jarriko luke osasun sistema publikoa.

Hori guztia kontuan hartuta, kalitatezko osasun arreta (euskaraz) eskatzen dugu. Bada garaia, besteak beste, kalitatearen irizpideetan oinarrituta osasun arreta euskaraz bermatzekoa. Bada garaia euskaldunak ere kontuan hartzeko eta, egun, EAEko Osasun Itunaren osaketan dihardutenei ere, eskakizun horiek berma ditzatela exijitzen diegu. Ez da herri-itunik egongo, ezta elkarbizitzarik ere, euskarazko osasun arretarik ezean. 

Hori guztia kontuan hartuta, kalitatezko osasun arreta (euskaraz) eskatzen dugu.

Osasungintza euskalduna, behingoz!

Euskal Herrian Euskaraz eta Aintzat mugimendua

The post Osasungintza euskalduna behingoz! appeared first on Euskal Herrian Euskaraz.

The post Baionako epaiketa | Justizia euskararentzat appeared first on Euskal Herrian Euskaraz.

The post Baiona 2025/04/06 | Justizia euskararentzat! appeared first on Euskal Herrian Euskaraz.

Martxoaren 2an, Euskal Herrian Euskarazeko bi kide
mehatxatu eta erasotu zituen Tolosako Renfe enpresako segurtasun-agente
batek. "Espainian zaude, espainieraz hitz egingo dizut eta zuk espainieraz
erantzungo didazu", bezalako mehatxuak egiteaz gain, kideetako bat lepotik
heldu, lurrera bota eta pare bat minutuz lurrean geldiarazita eduki zuen.


Euskaldunon aurkako eraso hau ez da gertaera isolatu bat, ondorio
sistematiko bat baizik. Gure egunerokoaren parte dira, izan dira eta, tamalez,
izaten jarraituko dute. Faxismoaren eta ultra-eskuinaren gorakadaren
testuinguruan, gainera, ugaritzen doaz. Euskal Herrian Euskerazetik, garbi
dugu, egiturazko zapalkuntza honi aurre egiteko independentzia ezinbesteko
dugula. Euskararen Errepublika.


Hala, Euskararen Errepublika ipar hartuta, euskaldunon aurkako eraso
bakoitza salatzen eta desobedientzia jarrerak indartzen jarraituko dugu;
betiere, modu arduratsuan jokatuz eta, ahal bada, kolektiboki antolatuz.
Zapaltzaileek garbi izan dezatela: aurrean izango gaituzue!


Gaur hemen elkartu garenok, argi dugu. Erabat salatzen ditugu horrelako
jarrerak nahiz erasoak eta horien aurrean, beharrezko ikusten dugu
euskaltzaleok saretzea eta indarrak bateratzea.


Apirilaren 6an, 11.30ean Baionako Justizia Jauregitik hasita egingo dugun
manifestazio nazionalean, eraso euskarafobo oro salatzeko eta
euskararentzat nahiz euskaldunontzat egiazko justizia aldarrikatzeko aukera
izango dugu. Bertan ikusiko dugu elkar.


Gora Euskal Herrian Euskaraz!
Gora Euskararen Errepublika!

The post Tolosako eraso euskarafoboaren aurkako kontzentrazioa appeared first on Euskal Herrian Euskaraz.