Eserialdia dela eta, Jean-René Etxegarai (Baionako auzapeza eta Euskal Hirigune Elkargoko lehendakaria) eta Yves Ugalde (museoko lehendakaria eta Baionako Herriko Etxeko kulturaren sailburua) museora hurbildu ziren. Eserialdia amaitzearen truk, frantziar Estatuko ordezkariekin bilera bat eskatuko zutela hitz eman ziguten. Emandako hitza bete eta astelehenean, abenduaren 22an, izan dugu bilera. Bertan izan gara EHEko kideak, Etxegarai, Ugalde eta frantziar Estatuko ordezkari gisa, Akitania Berria eskualdeko DRACeko zuzendari Maylis Descazeaux-Roques.

Bileraren edukian sartu aurretik, nabarmentzekoa deritzogu bilkura euskaraz egin izana. EHEko kideok euskara hutsean aritu gara; itzultzaile batek egin ditu bitartekaritza lanak. Horrez gain, alde batetik, Etxegaraik baieztatu du liburua Euskal Herrian gorde dadin baldintza tekniko eta material egokiak dituen leku bat, jada, identifikatua dutela; zehazki, Baionako liburutegia. Izan ere, kontserbazio kontuak tarteko, jendaurrean egon ostean, iluntasunean egon behar izaten du liburuak aldi batez. Etxegarairen hitzetan, berme guztiekin gordetzeko baldintzak betetzen ditu liburutegiak. Hala, Frantziako Kultura ministroari gutun bat igorri dio abenduaren 23an, asteartean, liburua gordetzeko espazio egokia badugula Euskal Herrian adieraziz, eta liburua Euskal Herrian egotearen aukera aztertzeko engaiamendua hartzea eskatuz.

Bestetik, frantziar estatuko ordezkariak, Descazeaux-Roquesek adierazi du ahaleginak egingo dituela Frantziako Liburutegi Nazionalak lanketa bat abia dezan Linguae Vasconum Primitiae liburua Euskal Herrira ekartzea aztertzeko.

Frantziako Kultura Ministroaren erantzuna

Frantziako Kultura Ministro Rachida Datik Linguae Vasconum Primitiae liburua behin betiko Euskal Herrian geratzeko eskaera aztertzeko konpromisoa hartu du, ahalik eta azkarren. Horixe adieraziz, 2026ko urtarrilaren 6an, gutuna igorri dio Etxegarairi.

The post [Eguneraketa] EHEren eskariz, Etxepareren liburua Euskal Herrian gelditzea galdegin dio Etxegaraik Frantziako Kultura ministroari, hark eskaera aztertzeko konpromisoa hartu du appeared first on Euskal Herrian Euskaraz.

Hain justu, joan den abenduaren 7an, Euskaraz bizitzeko, Euskararen Errepublika lelopean, jendetza batu ginen Durangon eta zenbait alderdi, sindikatu, hedabide nahiz eragile sustatzen ari diren olatu erreakzionario eta atzerakoiaren aurrean planto egin genuen. Ohartaraziz jokabideok ez ditugula modu isolatuan ulertzen, oro har, mundu mailan ugaritzen ari diren jarrera faxisten eta eskuin muturren testuinguruan baizik. Hala, indar horiei aurre egiteko, euskararan aldeko olatu berri bat harrotzeko beharra azpimarratu genuen, faxismoaren aurkako eta askatasunaren aldeko fronte euskaltzalea, Euskararen Errepublika ipar izango duena.

Olatu hori harrotze bidean, manifestaldiaren bezperatan, eta Euskararen Nazioarteko Egunaren harira, abenduaren 3an, Euskal Herrian Euskarazeko bi ekintzailek “Justizia euskararentzat” aldarria idatzi genuen, tinduz, Baionako Justizia Jauregiaren sarrerako horman. Desobedientzia ekintzagatik, bi kideak atxilotu eta apirilaren 11n epaituko dituzte ekintza egin zuten epaitegian bertan. Nolabait, euskaldunon eskubideak aldarrikatzeagatik eta horren erantzuleak seinalatzeagatik, hain zuzen, euskararentzat justizia eskatzeagatik, zigortuko dituzte. Kontrapuntuan, euskararen aurkakotasunaren aurrean, isiltasuna eta sistema judizialaren konplizitatea nagusitzen dira. 

Justizia euskararentzat diogunean, justizia euskaldunontzat ere badiogu. Izan ere, euskaldunok gorpuzten dugu euskara eta, ondorioz, euskaldunak gara erasoaldi hori pairatzen dugun subjetuak, subjektu zapalduak. Zapalkuntzak euskaldunon eskubideen eta askatasunaren murrizketa eragiten ditu eta horrek gizarte bidegabeago baterako oinarriak elikatzen ditu. Justizia ezaren adibideak egunerokoan bizi ditugu eta asko dira:

1) Xiberoan, Nafarroa Beherean, Lapurdin eta Nafarroa Garaiko hegoaldean, euskarak ez du ofizialtasunik eta erakunde publikoetan ukatua edo oso gutxi erabilia da.
2) Euskara ofiziala den Araban, Gipuzkoan, Bizkaian eta Nafarroa Garaiko zentro-iparraldean, ofizialtasunaren ondorioz, erakunde publikoetan euskararen erabilpena eskasa da.
3) Aurre-eskoletatik Baxoraino, euskaraz ikasteko zein azterketak euskaraz egiteko ezintasunak eta oztopoak diraute.
4) Baionako epaitegian eta, oro har, sistema judizialaren aurrean euskaraz aritzeko eskubidea ukatua da.
5) Erakunde publikoetatik euskalgintzara bideratzen den dirulaguntza oso eskasa eta murritza da.
6) Hizkuntza paisaia, kasurik onean, elebiduna da eta Euskal Herriko herrien izenekin ariketa paradoxikoa egin da, horiek erdaldunduz.
7) Euskararen alde, gure eskubideen alde, egiteagatik, jazarpen politikoa nahiz ekonomikoa jasan behar izaten ditugu. 

Eskubide urraketa horien eta, horrenbestez, justizia ezaren aurrean, kikildu ordez, harrotasunez, desobedientzia ekintzak indartu, kaleak hartu eta Euskararen Errepublika eraikitzen jarraituko dugu. Hala, apirilaren 6an, 11:30ean, Baionako Justizia Jauregitik hasita, egingo den manifestazio nazionalera dei egiten ditugu euskaltzaleak. Euskararentzat nahiz euskaldunontzat justizia exijitzeaz gain, apirilaren 11n epaituko dituzten Euskal Herrian Euskarazeko bi ekintzaileekiko elkartasun ekimena izango da.

Euskal Herrian Euskaraz bizi nahi dugulako eta justizia nahi dugulako, justizia euskararentzat! justizia euskaldunontzat!

Frantses eta espainiar konstituzioekin, ez da justiziarik euskararentzat, ez da justiziarik euskaldunontzat. Euskaraz bizitzeko, Euskararen Errepublika! 

The post Apirilaren 6an euskararentzat justizia aldarrikatuko dugu Baionan appeared first on Euskal Herrian Euskaraz.

Horietan, hainbat gai izango ditugu hizpide baina, batez ere, Euskararen Errepublikaren alde Durangoko kaleetara ateratzeko beharraren eta arrazoien inguruan arituko gara hizketan. Zenbait hitzordutan, Gorka Torre EHEko kidea ere bertan izango da, desobedientziaren bideak eta jarrera intsumisioak Euskal Herri euskaldun eta independientearen eraikuntzan egin dezaketen ekarpena nabarmentzeko asmotan.

Ondokoak dira aipatutako aurkezpen saioak:

Hitzordu bakoitzaren inguruko zehaztapen gehiago jakin nahi izanez gero, jarrai gaitzazu X (@EHEbizi) edo Instagram (@ehe.bizii) sare sozialetan edota batu Euskal Herrian Euskarazen Telegram kanalera (@EHEbizi).

The post Hasi gara abenduaren 7ko manifestazio nazionalaren aurkezpen birarekin appeared first on Euskal Herrian Euskaraz.

Irailekoa ez zen izan Torre epaitu zuten lehenengo aldia. Izan ere, martxoan, jada, hainbat pintaketa egin izana egotzita epaitu zuten. Orduko hartan, ezin izan zuen euskaraz deklaratu, ez zioten bere burua euskaraz defendatzen utzi. Horren aurrean, Torrek epaitegitik ateratzea erabaki zuen eta 500 euroko isuna eta hilabeteko kartzela zigorra ezarri zioten, gibelapenarekin. Aurreikusi modura, irailaren 10eko epaiketan ere gauza bera gertatu zen. Torreri ez zioten euskaraz deklaratzen utzi eta, beraz, epaiketa utzi eta epaitegitik ateratzea erabaki zuen. Hala, 3.268 euro ordaintzera zigortu dute EHEko kidea.

Ezarritako isunaren aurrean, diru-bilketa martxan da. Bildutako diru hori, ordea, Torrek ez du isuna ordaintzeko erabiliko. Horren ordez, orain arteko eta hurrengo epaiketen gastuei aurre egiten laguntzeko eta euskararen aldeko kanpainekin jarraitzeko erabiliko da. Ekarpena kontu korronte honen bidez egin daiteke: FR76 1690 6000 2987 0293 8888 088 (IRABIA elkartearen izenean).

Gertatuak argi adierazten du, kasu honetan, frantziar legediak euskara eta euskaldunak zapaltzen dituela. Geure buruak justiziaren aurrean euskaraz defendatzeko eskubidea dugu eta frantziar nahiz espainiar estatuei eskubide hori bermatzea dagokie. Era berean, EHEtik irizten diogu, oso bide interesgarria dela desobedientziarena eta modu indibidualetik kolektiborako jauzia eginez gero, egoerak aldatzeko izugarrizko tresna izan daitekeela.

Datozen asteotan, Torrerena gizarteratu asmoz eta, horrenbestez, Euskararen Errepublikaren beharra azpimarratuz eta herritarrei abenduaren 7an Durangon egingo dugun manifestazio nazionalera bertaratzeko deia eginez, Euskal Herriko hainbat txokotan formatu desberdinetako saioak prestatzen gabiltza; mahai-inguruak, hitzaldiak, emanaldiak… Saio horien data zehatzak ondoko egunetan jakinaraziko ditugu.

The post Gorka Torrerekin elkartasuna, desobedientzia da bidea appeared first on Euskal Herrian Euskaraz.

Hizkuntza eta osasuna txirikordan! proiektuaren bitartez, osasun sistemaren kalitatean hizkuntzak duen garrantzia bistaratu nahi dugu. Gai horren inguruan asko ikertu da eta, beraz, esaten gabiltzana ez da ezer berria. Azterketek argi adierazten dute hizkuntzak berebiziko garrantzia duela osasun arretan. Hala bada, gaia berriro ere mahai gainean jartzea da gure helburua, herritarrek kontzientzia hartzeko eta, aldi berean, Euskal Herri osorako kalitatezko osasun sistema aldarrikatzeko.

Horregatik, egitasmoak herritarrak ditu erdigunean eta herritarren parte hartzea da eskatzen duguna. Zehazki, galdetegi baten bitartez, esperientzia edo bizipen desberdinak jaso nahi ditugu. Jakin nahi duguna da, osasun arreta jasotzerakoan, hizkuntzaren arabera esperientziak nola aldatzen diren. Alegia, herritarren esperientzien bitartez kontatu nahi duguna da, erdaraz edo euskaraz artatua izateak zein sentipen, emozio… eragin dituen paziente euskaldunengan. Hizkuntzaren arabera, esperientzia horiek nolakoak diren identifikatu nahi dugu; horretarako, esperientzia onak zein txarrak jaso nahi ditugu.

Horrenbestez, prestatutako galdetegia erantzuteko hamar minutu hartzea eskatzen dizuegu. Galdetegiaren esteka jarraian duzuen hauxe da: https://erabili.liberaforms.org/hizkuntza-eta-osasuna-txirikordan. Era berean, zuen inguruan zabaltzeko gonbita egiten dizuegu.

The post “Hizkuntza eta osasuna txirikordan!” ekimena abian da appeared first on Euskal Herrian Euskaraz.

Aurretik ere, horrelako ekimenak egin izan ditu EHEk, esate baterako, duela urte batzuk egin izan ziren ezabaketa egunak edota asteak. Aurtengo honetan, ordea, ekimenaren izenetik hasita, ikuspegi zabalago bat eman nahi izan diogu ekimenari, ezabaketetatik haratagoko zerbait proposatzen baita. Ezabaketak ere izango dira aste horretako ekimenen parte, gure kaleetako hizkuntza-paisaian oraindik ere euskara bigarren mailako hizkuntza gisa agertzen baita kasu askotan. Baina, horrez gain, askotariko ekintzak egiteko egunak izanen dira: muralak, pankartak, kaleko kultur ekitaldiak, elkarretaratzeak, ekintza zuzenak edota sinbolikoak… Azken finean, gure bizitzetako eremu guztietan euskaraz bizitzeko dugun eskubidea ardatz hartuz, ahaldundu eta aldarri zein borroka zehatzak kalera ateratzeko aukerak oso anitzak izan daitezke.

Harrokeriarik gabe baina, harrotasunetik

Euskal Herria berreuskalduntzeko prozesuan, EHEk ezinbesteko ikusten du herritarren kontzientziak piztea, egunerokoan nagusitzen den ustezko normaltasuna astindu eta euskaldun gisa jasaten dugun zapalkuntzaz jabetzeko. Horrela, euskararen aldeko borrokara herritar gehiago batzeko pizgarri izan daiteke Harrotze Astea. Era berean, garrantzitsua da egungo egoera iraunarazi nahi duten horiek edota, are, atzerakadak eragiten ari diren horiek seinalatzea eta salatzea. Hizkuntzaren normalizazio prozesuak, hots, berreuskalduntzeak, aurrera egiten jarraituko duela eta gainera, indarberrituta gatozela argi utziko diegu.

Zapaldutako herria izanik, historian zehar jazarpen, debeku eta gutxiagotze-diskurtsoen ondorioz, sortu dizkiguten konplexuak nabarmenak dira oraindik ere, berriki estreinatutako Bizkarsoro filmean garbi ikus litekeen bezala. Horregatik, berebiziko garrantzia du euskaldunok kolektiboki indartzea, ahalduntzea, harrotzea. Harrokeriarik gabe, baina, harrotasunez eta kolektiboki, esan dezagun euskaldunak garela eta gure herrian euskaraz bizitzeko eskubide osoa dugula.

Aurkezpena, hiru bideotan

Aste honetako astelehena eta asteazkena bitartean, hiru bideo zabaldu ditugu EHEren sare sozialetan. Bertan, Harrotze Asterako ekintza posibleen hiru adibide erakutsi bitartean, ekimenaren arrazoietako batzuk azaldu ditugu. Hementxe dituzue horiek ikusi eta entzuteko estekak: lehenengo bideoa, bigarrena eta hirugarrena.

Harrotu gaitezen! Harrotu ditzagun kaleak!

The post Apirilaren 22tik 28ra, Euskaldunon Harrotze Astean parte hartzeko deia egiten diegu euskaltzaleei appeared first on Euskal Herrian Euskaraz.

Dagoeneko, Euskaltzale independentiston
TOPAKETAK badu data eta lekua.

Urriaren 7an eta 8an, Billabonan izango dira.

Gorde egunak!!! Ez galdu aukera eta animatu parte hartzera.

Euskararen Errepublika eraikiko dugu!

The post Euskaltzale independentiston Topaketak appeared first on Euskal Herrian Euskaraz.

Euskara mendekotasun egoeratik lehentasunezkora igaro behar da.

Euskaraz bizitzeko eta hizkuntza-politika burujabea garatzeko burujabetza behar dugu.

Eta zuk, zergatik irudikatzen duzu #GeroaEuskaratik?

>Kontseilua

The post Geroa euskaratik [BIDEOA] appeared first on Euskal Herrian Euskaraz.

Euskaraz bizi nahi izateagatik euskaldunok mendetan zehar pairatutako jazarpena salatu eta jazarpen horri begirako Egia, Aitortza eta Erreparazioa euskaldunontzat eskatu du gaur Euskal Herrian Euskarazek Donostian egin duen ekitaldian. Ekitaldian euskalgintzako elkarteetako ordezkariak zein norbanako euskaltzaleak egon dira.

Zapalkuntza horren emaitza da egun bizi dugun errealitate soziolinguistikoa, hau da, hizkuntza-komunitate gisa desegituratuta egotea eta gure hizkuntza-eskubideak urratuta egotea. Euskaldunok ez diogu gure borondatez uko egin euskarari. Herri gisa zapalduak, zatituak eta ukatuak izan garen bezala, hizkuntza-komunitate gisa ere zapalduak, zatituak eta ukatuak izan gara. “Euskal gatazka” deitutakoa hizkuntza-gatazka ere bada.

Euskara ordezkatzeko helburuarekin estatuek eragin duten hizkuntza-gatazkaren dimentsioa eta nolakotasuna ezagutzeko eskubidea eta beharra dugu euskaldunok. Euskaraz bizi nahi izateagatik hamarkadetan pairatutako bortxa errealitate ukaezina izanik, euskaldunok ere egia, justizia eta erreparazioa eskatzen dugu.

Aldarrikapen hori manifestu batean jaso eta gaur aurkeztu du EHEk. Manifestuarekiko atxikimendu bilketari ere ekin dio, eta gaur lehen 1.000 atxikimenduak aurkeztu ditu. Hemendik aurrera nahi duen herritar orok atxikimendua emateko aukera izango du honako helbidean:

https://labur.eus/ehe_manifestua

Jazarpenaren lagin gisa, euskaraz hitz egiteagatik zigortuak edo gutxietsiak izan diren pertsonen testigantzekin osatutako bideoa proiektatu da ekitaldian. Bideoa sarean ikusgai dago honako loturan:

The post Egia, aitortza eta erreparazioa euskaldunontzat appeared first on Euskal Herrian Euskaraz.

The post Milaka euskaltzale kalera atera gara euskararen ofizialtasuna eta burujabetza aldarrikatzeko appeared first on Euskal Herrian Euskaraz.